Dans in het diepe

dansvoorstelling Charme 2015Iedere zomer brengen wij een deel van onze vakantie door op het landgoed Charme in Frankrijk. Charme is als een grote speeltuin voor volwassenen en biedt ruimte aan alle vormen van creativiteit, inventiviteit, en improvisaties. Dagelijks kan je er kiezen uit workshops op gebied van alle kunsten en de kunst is om dan vooral dingen te doen die je nog nooit gedaan of gedurfd hebt. Zoals dansen in een voorstelling. Niet alleen de deelnemers zoeken hun grenzen op, ook docenten laten zich graag uitdagen buiten hun comfort zone. En dat betekent in veel gevallen de controle loslaten. Bijvoorbeeld door de inhoud van hun workshop door andere docenten te laten bepalen en zo onvoorbereid in 4 uur naar een presentatie/uitvoering toe te werken. Heel spannend en uitdagend! En het leuke is dat hierdoor de voorstelling of presentatie nog beter wordt.

Doordat de dansdocente zich niet kon voorbereiden op  de te maken voorstelling werd er optimaal gebruik gemaakt van ieders creatieve inbreng. En dat leidde tot meer dan een optelsom van creativiteit. Binnen een half uur stond het decor van bouwmaterialen en afval en die avond danste ik in een magische voorstelling, prachtig uitgelicht tussen de bomen. De dansdocente bracht daarbij wel als regisseur de finesses aan in de voorstelling vanuit haar vakinhoudelijke deskundigheid.

De parallel met wat er gebeurt in organisaties trof me. Als ik als interimmanager de controle loslaat en organiseer vanuit gelijkheid en vertrouwen ontstaat maximale ruimte voor ieders inbreng en wordt het eigen oplossend vermogen van medewerkers meer aangesproken. Ze doen niet wat voor hen is bedacht, maar dragen bij naar ieders kennis, inzicht en talenten. Ik heb ervaren dat zij zich hierdoor mede eigenaar voelen van het proces en eindresultaat, waardoor er een grotere betrokkenheid, werkplezier en trots ontstaat. Dat klinkt mooi, toch?

Er wordt momenteel in veel teams geëxperimenteerd met diverse vormen van zelfsturing of zelforganisatie. Vaak omdat er vanuit meerdere disciplines of organisaties in één team wordt samengewerkt (bijv. in de Sociale Wijkteams) of omdat kosten kunnen worden bespaard door een managementlaag te schrappen. Vaak wordt zo’n team zonder kaders of nieuw werkmodel in het diepe gegooid en aan haar lot overgelaten. Maar pas op bij het overboord gooien van de teamleider. Zelforganisatie betekent niet de sturing helemaal loslaten. De dansdocente overzag het speelveld van de deelnemers en gaf op het juiste moment de juiste aanwijzingen. Een teamleider kijkt ook met een afstand tot het speelveld en legt kaders en verbanden. Daarbinnen kunnen de medewerkers hun ding doen. De teamleider wordt daarmee niet overbodig maar krijgt een andere rol.

Leiderschap is niet voorbehouden aan één leider, maar wordt gedelegeerd naar alle spelers, passend bij de rol van iedere speler. Dat wil niet zeggen dat er geen sturing wordt verwacht. De leider stuurt bij zelforganisatie niet de mensen maar stuurt op de invulling van rollen en verantwoordelijkheden, zoals de dansdocente als regisseur van de voorstelling deed. Wat heb jij nodig om te komen tot zo’n  magische performance?